
درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)
بهجای جنگیدن با افکار و احساسهای دشوار، جا دادن به آنها و حرکت به سوی ارزشها.
پشتوانهی پژوهشی متوسطکارآزماییهای کنترلشدهی مثبت دارد، اما شمار یا کیفیت پژوهشها هنوز به اندازهی درمانهای خط اول نیست.
ACT از نسل سوم درمانهای رفتاری است. هدف آن حذف افکار و احساسهای ناخوشایند نیست؛ هدف انعطافپذیری روانشناختی است: توانایی تجربهی کامل لحظهی حال، حتی وقتی دشوار است، و انجام کارهایی که با ارزشهای فرد همخوان است.
شش فرایند اصلی
- پذیرش: جا دادن به احساسها بهجای فرار از آنها
- گسلش شناختی: دیدن افکار بهعنوان «فکر»، نه حقیقت
- حضور در لحظه (ذهنآگاهی)
- خود بهعنوان زمینه: نگاهی به خود فراتر از برچسبها و داستانها
- روشن کردن ارزشها
- عمل متعهدانه: قدمهای عملی در جهت ارزشها
شواهد
ACT در دهها کارآزمایی کنترلشده برای اضطراب، افسردگی، درد مزمن، اعتیاد و سازگاری با بیماری جسمی بررسی شده است. انجمن روانشناسی آمریکا (بخش ۱۲) پشتوانهی آن را برای درد مزمن قوی و برای افسردگی، اضطراب و وسواس متوسط میداند. در مقایسهی مستقیم، نتایج آن معمولاً همسطح CBT است.
منابع
- A-Tjak, J. et al. (2015). A meta-analysis of the efficacy of ACT. Psychotherapy and Psychosomatics.
- APA Division 12: Research-Supported Psychological Treatments.
بازبینی علمی: مهر ۱۴۰۵. این متن آموزشی است و جای ارزیابی و تشخیص متخصص را نمیگیرد.



