اضطراب

اضطراب واکنشی طبیعی به خطر یا موقعیت‌های مهم است و تا اندازه‌ای به ما کمک می‌کند آماده شویم. وقتی نگرانی یا ترس بیش از اندازه، طولانی و دشوار برای مهار باشد و باعث شود از کارها و موقعیت‌ها دوری کنیم، ممکن است با یک اختلال اضطرابی روبه‌رو باشیم. اختلال‌های اضطرابی از شایع‌ترین مشکلات روان‌شناختی‌اند و به‌خوبی به درمان پاسخ می‌دهند.

شکل‌های رایج

• اضطراب فراگیر: نگرانی پیوسته و دشوار برای مهار درباره‌ی موضوع‌های گوناگون (کار، سلامت، خانواده).
• اختلال وحشت‌زدگی (پانیک): حمله‌های ناگهانی ترس شدید با تپش قلب، تنگی نفس یا سرگیجه، و نگرانی از تکرار آن‌ها.
• اضطراب اجتماعی: ترس شدید از قضاوت یا تحقیر شدن در جمع.
• ترس‌های خاص و گذرهراسی: ترس شدید از یک موقعیت یا شیء، یا از جاهایی که خروج از آن‌ها دشوار به نظر می‌رسد.

وسواس فکری-عملی و اختلال استرس پس از سانحه هم اضطراب را در خود دارند، اما در طبقه‌بندی امروزی جداگانه بررسی می‌شوند (وسواس، تروما).

چه زمانی کمک بگیریم؟

• نگرانی یا ترس بیشتر روزها و چند هفته یا بیشتر ادامه دارد.
• از موقعیت‌ها، کارها یا آدم‌ها دوری می‌کنید.
• خواب، تمرکز، کار، تحصیل یا رابطه‌هایتان آسیب دیده است.
• برای آرام شدن به الکل، دارو یا رفتارهای تکراری پناه می‌برید.

درمان‌های مؤثر

راهنماهای بالینی، از جمله راهنمای NICE، درمان شناختی-رفتاری (CBT) را درمان روان‌شناختی خط اول اختلال‌های اضطرابی می‌دانند. بخش مهم این درمان، رویارویی تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده با موقعیت‌های ترسناک و بازنگری در افکار نگران‌کننده است. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) هم پشتوانه‌ی پژوهشی رو به رشدی دارد. در اضطراب شدید، دارو (معمولاً به تجویز روان‌پزشک) می‌تواند در کنار روان‌درمانی به کار رود.

منابع

• NICE CG113: Generalised anxiety disorder and panic disorder in adults (2011, به‌روزشده).
• NICE CG159: Social anxiety disorder (2013).